Blog: Flexwonen

Door Marja Appelman, directeur Woningmarkt (ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)

Ik hoef u niet te vertellen dat de druk op de woningmarkt op dit moment hoog is. Veel mensen moeten lang wachten en weten niet of en wanneer ze een woning kunnen krijgen. Dit zijn heel vervelende situaties. Plannen gaan niet door en het ongemak neemt toe. Er is ook een groep waarbij de nood zo hoog is dat er op korte termijn een oplossing moet komen. Bijvoorbeeld bij onhoudbare woonsituaties na een scheiding, ziekte of ontslag.

De inzet van het ministerie

Iedereen kent wel personen in zulke situaties, ook ik. Ik help al langer een familielid zoeken naar woonruimte sinds hij ruim een jaar geleden zijn relatie beëindigde. Tot nu toe tevergeefs. Afgelopen zomer kwamen daar kort na elkaar nog drie verzoeken van familie en vrienden bij.

Soms zijn de situaties zo moeilijk dat je zelfs voor een bepaalde periode je bank aanbiedt. Uiteindelijk is dat voor niemand een houdbare situatie. Een eigen plek, al is het maar tijdelijk, is belangrijk en kan mensen helpen met een nieuwe start. Vandaar dat ik de inzet van BZK op flexwonen belangrijk vind.

Animatie flexwonen

Onze samenleving wordt dynamischer.
En daarmee veranderen ook onze woonbehoeften.
Mensen verhuizen vaker, ook over landsgrenzen heen, ze hebben andere soorten relaties maar wonen ook vaak alleen en gaan flexibeler om met werk.
Deze dynamiek betekent dat de woonvraag van bijvoorbeeld studenten, jongeren, arbeidsmigranten, statushouders, mantelzorgers en gescheiden mensen onvoorspelbaar is.
Zij hebben soms plotseling en dan ook dringend woonruimte nodig.
De huidige woningmarkt speelt hier nog onvoldoende op in.
Dit kunnen we oplossen met flexwoningen. 
Dit zijn woningen die verplaatsbaar, stapelbaar, schakelbaar, splitsbaar of aanpasbaar zijn.
Daarbij kan zowel de bewoning, de locatie, als de woning zelf een tijdelijk karakter hebben.
Met flexwonen kan een gemeente schommelingen in bevolkingsaantallen beter opvangen.
Bij een piek kunnen snel woningen bijgebouwd worden.
Bij verwachte krimp kunnen tijdelijke flexwoningen toekomstige leegstand voorkomen.
En door bijvoorbeeld jongeren en statushouders samen in huisvesting te voorzien, bestrijdt flexwonen eenzaamheid en bevordert het integratie.
Gemeenten hebben een sleutelrol.
Zij bepalen hoe hoog de nood is en wijzen geschikte locaties aan.
Daarna maken ze afspraken met de betrokken partijen over de uitvoering.
Het ministerie van Binnenlandse Zaken werkt samen met provincies een aanpak uit om projecten voor nieuwe flexwoningen te versnellen en versoepelt ook de regelgeving.
Gemeenten mogen bijvoorbeeld voor langere tijd afwijken van bestemmingsplannen.
Voor een goed functionerende woningmarkt is flexibiliteit nodig en biedt flexwonen een uitkomst.
Heb je goede ideeën voor een nieuw project of zoek je ondersteuning?
Neem dan contact op met je provincie of mail naar flexwonen@minbzk.nl.
En kijk voor meer informatie op woningmarktbeleid.nl.

Realisatie en de lange termijn

Flexwoningen kunnen door de bouw in de fabriek relatief snel worden gerealiseerd. Ook kunnen er locaties of gebouwen worden benut die in eerste instantie niet voor wonen bedoeld zijn. Ook voor jongeren, arbeidsmigranten of studenten biedt dit uitkomst.

Natuurlijk trekt flexwonen alleen de woningmarkt niet uit het slop. Met Prinsjesdag zijn daarom een reeks maatregelen aangekondigd die gericht zijn op de lange termijn, waaronder een impuls van 1 miljard euro om het woningtekort in te lopen en de bouwproductie hoog te houden. Dit valt samen met de Nationale Woonagenda en de dit jaar gesloten woondeals. Daarbovenop echter stimuleren we flexwonen actief met onder meer een vrijstelling van de verhuurderheffing voor flexibele woningen. Ook kunnen gemeenten langer (15 in plaats van 10 jaar) afwijken van het bestemmingsplan en zijn recent de Versnellingskamers Flexwonen van start gegaan.

"Het doet mij dan ook goed om te zien dat de tijd van doen is aangebroken."

Niets doen is geen optie

Hoewel ik weet dat er over tijdelijke woonoplossingen ook scepsis is, en daar ga ik graag met u het gesprek over aan, is niets doen voor mij echt geen optie. Veel mensen zijn met tijdelijke woonoplossingen goed geholpen. Daarbij brengt flexwonen positieve maatschappelijke effecten met zich mee en jaagt het innovatie in de bouw aan.

Het doet mij dan ook goed om te zien dat de tijd van doen is aangebroken. Door het land ontstaan steeds meer initiatieven, zoals in de gemeenten Hoeksche Waard, Den Bosch en Purmerend. We gaan van beleid naar uitvoering. Via deze weg vraag ik u om mee te doen. Meld u aan voor de Versnellingskamers via flexwonen@minbzk.nl en laat u vooral ook inspireren door de goede praktijkvoorbeelden. Laten we samen zoeken naar oplossingen voor vragen die er nog zijn en vooral niet vergeten voor wie we het doen.