Den Haag duikt in informatieverzameling Goed Verhuurderschap: "Nieuwe dimensie van handhaving nodig"

De gemeente Den Haag duikt met de pilot Goed Verhuurderschap in de omvang en breedte van misstanden op de huurmarkt. Samen met de Haagse Pandbrigade en het Haagse huurteam wil de gemeente problematiek met malafide verhuurders in Haagse wijken zo goed mogelijk in beeld brengen en op langere termijn een nieuwe dimensie geven aan ondersteuning, controle en handhaving. Zo willen ze onder meer kwetsbare groepen een dienende hand aanbieden.

De Haagse wijk Transvaal, en specifiek het Kaapseplein, is al tientallen jaren een terugkerende naam in de media: samenscholing, overlast en verloedering in de wijk komen veelvuldig onder de aandacht. In het verleden bracht de gemeente Den Haag met flinke handhaving de excessen in deze wijk al terug, maar toch kampt de wijk met veel sociale en veiligheidsproblemen. De huidige situatie in de wijk is een van de redenen voor de gemeente Den Haag om zich aan te melden voor een pilot Goed Verhuurderschap, met de nadruk op de informatiepositie van de huurder en de verhuurder.

Want volgens Anjo Hoogendoorn van de Haagse Pandbrigade illustreren de problemen in Transvaal een van de grote verbeterpunten in de huidige huurmarkt: “We zien daar arbeidsmigranten die onvoorbereid in Transvaal neerstrijken. Daar worden ze geconfronteerd met het huidige huurstelsel waar vraag en aanbod de dienst uitmaken, en betalen dan te veel voor een huurwoning.” Het resultaat is dat zij – ook vanwege een laag inkomen – op andere manieren aan betaalbare woonruimte moeten komen. Zo bewonen migranten in groten getale een klein appartement om de hoge huur te betalen, met overlast als een van de gevolgen.

De Haagse Pandbrigade treft bij controles soms erbarmelijke omstandigheden aan: van lekkende plafonds tot beschimmelde raamkozijnen. Bron: gemeente Den Haag

De pilot in Den Haag richt zich op inventarisatie van de omvang en breedte van de problematiek in de huidige huurmarkt. Daarbij hebben zij extra ruimte om actief de wijk in te gaan. “De Haagse Pandbrigade ging bijvoorbeeld zonder aankondiging de straat op om in gesprek te gaan met burgers”, aldus Willem Alkemade van het Haagse huurteam. “Dan merkte je dat we met onze huidige aanpak de kwetsbare doelgroep niet goed te pakken kregen in zulke situaties. En dat terwijl we die groep het meeste moeten bedienen.”

Daarbij benadrukt Vivianne van Liebergen, beleidsadviseur Wonen van de gemeente Den Haag, dat informatievoorziening naar verhuurders toe ook onderdeel is van de pilot: “Ook zij moeten zich bewust zijn van hun plichten als verhuurder”, voegt ze toe. “We kijken bijvoorbeeld of koepelorganisaties kunnen helpen zodat verhuurders zich verantwoordelijk voelen.”

Ontbrekende kennis bij huurders én verhuurders

Dit zijn extreme gevallen, maar wel leerzame voorbeelden in de informatiewinning over problemen tussen huurders en verhuurders. De kwetsbare groepen hebben namelijk de slechtste informatiepositie, aldus Van Liebergen. “Bij een grote groep huurders én verhuurders ontbreekt veel kennis, naast de taalbarrière bij arbeidsmigranten, inwoners met een migratieachtergrond en internationale studenten als ander probleem”, legt ze uit. “Ten eerste willen we dat huurders toegang hebben tot de juiste informatie om zaken zelfstandig af te handelen. Hopelijk kunnen we met de opgedane kennis van nu ook de niet-zelfredzame groepen ondersteuning bieden en de dienstverlening als gemeente beter aanvliegen.”

Nieuwe dimensie van handhaving

Met een succesvolle pilot hoopt de gemeente Den Haag een aantal resultaten te boeken: ten eerste willen zij een centraal informatiepunt faciliteren, zowel online als fysiek, voor huurders en verhuurders. Van Liebergen: “Als we de minder kwetsbare groep goed faciliteren op het gebied van Goed Verhuurderschap, dan ontstaat er meer ruimte om de kwetsbare groep actiever te helpen en begeleiden.” Door zich te focussen op informatievoorziening sluit de pilot goed aan op eerdere initiatieven van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties om huurders te wijzen op hun rechten, zoals de campagne ‘Wegwijs met je huurprijs’.

Enkele vondsten van de Haagse Pandbrigade: kleine woningen bewoond door meerdere personen. Bron: gemeente Den Haag

Daarnaast overweegt de gemeente Den Haag een aantal opties voor deze actieve begeleiding. Hoogendoorn spreekt bijvoorbeeld van opleidingen bij handhavers om ter plaatse goed advies te geven aan huurders over onder meer de passende huurprijs voor een woning en de rechten van de huurder. “Met die info kunnen zij weer de juiste procedures aangaan, al dan niet met de hulp van de gemeente”, stelt hij. Daarbij plaatst hij wel de kanttekening dat een werkbaar juridisch systeem nodig is om misstanden nog beter aan te pakken. “Soms is het frustrerend, omdat we als gemeente in feite niets kunnen doen als te veel huur wordt betaald”, aldus Hoogendoorn.

Optreden namens de huurder

Wel wil de gemeente zich in de huidige situatie zo veel mogelijk inzetten om Goed Verhuurderschap tot stand te brengen. “We wachten bij constatering van slecht verhuurderschap niet het initiatief van de huurder af, maar treden namens de huurder op en leggen contact met de verhuurder. Je merkt dat je als gemeente wat meer stevigheid hebt ten opzichte van een arbeidsmigrant die in gesprek moet met een huisbaas.” Eind december hoopt de gemeente Den Haag de pilot af te ronden en de opgedane kennis ook in de praktijk tot uiting te brengen om zo slecht verhuurderschap effectiever te voorkomen en bestrijden.

De inzichten uit onder andere de Haagse pilot worden door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties benut om te kijken of aanvullende maatregelen nodig zijn binnen de aanpak Goed Verhuurderschap. Meer weten over de andere pilots Goed Verhuurderschap? Lees hier dan hier meer over de andere projecten.