Arbeidsmigranten

Arbeidsmigranten zijn personen die naar Nederland komen om hier te komen werken. Vaak worden zij hierheen gehaald door een uitzendorganisatie of andere werkgever in bijvoorbeeld de tuinbouw-, distributie- of de bouwsector.

Over het algemeen worden arbeidsmigranten ingedeeld in drie categorieën: kort verblijf, personen die zich hier willen vestigen en een tussencategorie, waarbij elke categorie andere eisen heeft voor begeleiding en kwaliteit van de woonruimte. Zeker wanneer arbeidsmigranten voor een korte of middellange periode in Nederland komen werken, krijgen zij vaak hulp van de werkgever voor het vinden van gepaste huisvesting. De werkgever regelt dat zelf of huurt daarvoor gespecialiseerde huisvesters in.

Arbeidsmigranten vinden in Nederland onderdak in verschillende types huisvesting. Zo wonen zij doorgaans in gezinswoningen, vakantieparken of speciaal ingerichte (grotere) locaties. Ook geeft de werkgever in sommige gevallen zelf onderdak op het eigen erf. Dat zien we voornamelijk bij seizoensarbeid. 

Het algehele tekort op de woningmarkt heeft daarbij invloed op de huisvesting van arbeidsmigranten. Hierdoor wonen zij soms op plekken die niet wenselijk zijn of kwalitatief niet voldoen. Ook zijn arbeidsmigranten soms te afhankelijk van hun werkgever. Zo verliezen zij bij het eindigen van het werk mogelijk hun woonruimte, omdat de werkgever ook de huisvesting regelt.

Prettig en betaalbaar wonen

Het kabinet wil prettig en betaalbaar wonen stimuleren voor deze groep, onder meer door de woningvoorraad te vergroten en de kwaliteit van huisvesting voor arbeidsmigranten te verbeteren. Hiervoor is een gezamenlijke inspanning nodig van gemeenten, provincies, huisvesters, private keurmerken voor huisvesting, woningcorporaties en het Rijk. 

Deze partijen kunnen op regionaal niveau gezamenlijk de juiste locaties voor huisvesting vinden en aanpakken. Provincies kunnen hier een coördinerende rol vervullen. Gemeenten maken vervolgens werk van het creëren van huisvestingslocaties. Zij kunnen samen met huisvesters een beroep doen op BZK-instrumenten zoals de versnellingskamers flexwonen en de vrijstelling van de verhuurdersheffing. Daarnaast zet het kabinet in op het opzetten van regionale afspraken en een expertteam voor vraagstukken rondom de huisvesting van aandachtgroepen. In de kabinetsreactie op het advies van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten ‘Geen tweederangsburgers: Aanbevelingen om misstanden bij arbeidsmigranten in Nederland tegen te gaan’ wordt de aanpak verder uitgelegd.

Begin 2021 start de Rijksoverheid met het registeren van contactgegevens van arbeidsmigranten die zich registeren bij een loket van Registratie Niet-ingezetenen (RNI), zodat de overheid ze kan bereiken als dat nodig is. Daarnaast is het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) gevraagd om door middel van een pilot de mogelijkheden in kaart te brengen voor passende huisvesting voor arbeidsmigranten in een viertal gemeenten.

Mogelijkheden voor ondersteuning

Het kabinet maakte in 2020 50 miljoen euro vrij voor 123 concrete projecten rondom de huisvesting van kwetsbare doelgroepen. Het gaat om in totaal 12.400 woonplekken, waarvan 4.700 voor arbeidsmigranten. In 2021 is een aanvullende 50 miljoen euro beschikbaar gemaakt om de huisvesting van kwetsbare groepen te versterken. 

Daarnaast is het centrale informatiepunt ‘Work in NL’ opgericht voor arbeidsmigranten in Nederland. De website is opgezet door FairWork, een organisatie die buitenlandse werknemers helpt die onder slechte omstandigheden in Nederland werken. In het Nederlands, Engels, Pools en Roemeens kunnen arbeidsmigranten terecht voor nuttige informatie. Daarnaast kunnen ze eventueel anoniem terecht bij FairWork voor vragen. Voor de aanpak van acute misstanden is in september 2020 het Samenwerkingsplatform Arbeidsmigranten en COVID-19 opgericht. Zo wordt er voor de korte termijn gewerkt aan meer bescherming voor arbeidsmigranten.