Statushouders

Statushouders of vergunninghouders zijn voormalige asielzoekers die een (tijdelijke) verblijfsvergunning hebben gekregen. Zij mogen vanaf dat moment werken en wonen in Nederland. In de Huisvestingswet is vastgelegd dat gemeenten verplicht zijn een bepaald aantal statushouders te huisvesten. De verdeling baseert het ministerie van Justitie en Veiligheid op het inwonertal van de gemeente, zodat de gemeenten met de meeste inwoners ook de meeste statushouders (moeten) huisvesten.

Elk half jaar krijgen gemeenten van de Rijksoverheid hun taakstelling voor het volgende half jaar te horen. De taakstelling voor het huisvesten in 2021 komt neer op 27.000 statushouders, mede doordat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) volop bezig is het met het wegwerken van achterstanden bij het behandelen van asielaanvragen. In combinatie met de huidige krapte op de woningmarkt staan de gemeenten voor een enorme opgave voor het komende jaar.

Mogelijkheden voor ondersteuning

Het ministerie van Binnenlandse Zaken is daarom, in samenwerking met het ministerie van Justitie & Veiligheid, in gesprek gegaan met gemeenten over de mogelijkheden om ze te ondersteunen. Deze gesprekken leidden tot de volgende ontwikkelingen:

  • Momenteel wordt samen met de medeoverheden gewerkt aan tussenvoorzieningen of doorstroomwoningen om mensen tijdelijk op te vangen.
  • Gemeenten, woningcorporaties en huurdersorganisaties kunnen op lokaal niveau prestatieafspraken maken over het uitbreiden van de woningvoorraad. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het huisvesten van een specifieke groep, zoals alleenstaanden en grotere gezinnen.
  • Momenteel wordt gekeken naar financiële impulsen voor gemeenten die snel vergunningshouders huisvesten. Normaliter gaan deze investeringen van het ministerie van Justitie en Veiligheid naar het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) vanwege langdurig verblijf, maar dit geld zou ook naar gemeenten kunnen.
  • Het ministerie onderzoekt ook de mogelijkheden voor een nieuwe financiële bijdrage voor de huisvesting van kwetsbare groepen, waaronder statushouders. (Link naar nieuwsbericht van 9-11?)

Situatie huisvesting statushouders

Het aantal statushouders of de samenstelling daarvan kan jaarlijks sterk fluctueren, omdat dit afhankelijk is van het aantal asielzoekers dat een verblijfsvergunning krijgt. Daar heeft de gemeente dus geen invloed op. Recentelijk is er meer sprake van gezinshereniging, terwijl in andere jaren vooral alleenstaande mannen van jonge leeftijd een verblijfsvergunning kregen. Voor hen is huisvesting in gewone woningen vaak geen goede optie. Ze kunnen deze vaak niet betalen of lopen sneller het risico om geïsoleerd te raken. Een van de oplossingen is woonvoorzieningen voor een gemende bewonersgroep. Projecten met een intensieve vorm van (zelf)beheer, met aandacht voor kennismaking en inburgering, tonen positieve resultaten.